Nieuwe VN-rapporten over klimaatverandering tonen aan dat de financiering met bijna een derde is gestegen, maar dat aanpassingsplannen vastlopen door geldgebrek en dat nationale toezeggingen de uitstoot tegen 2035 met ongeveer 6 procent zouden verminderen.
Volgens het VN-klimaatveranderingsrapport is de wereldwijde klimaatfinanciering in 2023 en 2024 met 32 procent gestegen tot een jaarlijks gemiddelde van 1.9 biljoen dollar. Dit cijfer is afkomstig uit de zevende tweejaarlijkse beoordeling en overzicht van klimaatfinancieringsstromen, een van de rapporten die de organisatie op 27 oktober publiceerde . De rapporten laten gezamenlijk zien dat overheden in hun economieën actie ondernemen, maar dat de collectieve vooruitgang nog steeds tekortschiet.
Ze arriveren voorafgaand aan COP31, dat van 9 tot en met 20 november plaatsvindt in Antalya, Turkije. Hun cijfers zullen de leidraad vormen voor de financiële onderhandelingen aldaar.
De financiële sector neemt toe, maar ongelijkmatig.
Klimaatfinanciering omvat het geld dat wordt gebruikt om de uitstoot te verminderen en zich aan te passen aan een warmer klimaat. Uit de tweejaarlijkse evaluatie blijkt dat de rapportage over deze geldstromen is verbeterd. Het geld is echter ongelijk verdeeld en armere landen hebben nog steeds moeite om het te verkrijgen. Ook de financiering voor aanpassing aan klimaatverandering schiet tekort.
De evaluatie pleit voor meer investeringen, betere toegang en lagere kosten. Ook wil men dat de financiering gekoppeld wordt aan de klimaatprioriteiten van de landen zelf en aan de doelstellingen van het Akkoord van Parijs.
Een apart rapport volgt de doelstelling van 100 miljard dollar voor klimaatfinanciering van ontwikkelde naar ontwikkelingslanden. Alle gegevensbronnen tonen aan dat de steun tussen 2020 en 2024 is toegenomen. Eén bron concludeerde dat ontwikkelde landen de doelstelling in 2022, 2023 en 2024 hebben gehaald, hoewel de meetmethoden verschillen.
Adaptatieplannen lopen vast voordat de financiering binnenkomt.
Het voortgangsrapport van het Nationaal Adaptatieplan verlegt de focus van het opstellen van plannen naar de uitvoering ervan. Op 20 oktober hadden 146 landen het NAP-proces opgestart. Zo'n 81 ontwikkelingslanden hebben plannen ingediend, waaronder 29 minst ontwikkelde landen en 17 kleine eilandstaten.
Financiering is de grootste belemmering. Landen hebben moeite om plannen om te zetten in projectvoorstellen, vervolgens in goedgekeurde projecten en uiteindelijk in geld dat de mensen in nood bereikt. Het rapport wijst op een beperkt aantal geaccrediteerde instanties en trage goedkeuringsprocedures.
Zelfs goedkeuring garandeert geen toegang tot de financiering. Lange verwerkingstijden en vertraagde uitbetalingen kunnen de uitvoering vertragen nadat een project de beoordeling heeft doorstaan. Dit sluit aan bij eerdere waarschuwingen over het financieringstekort voor aanpassing aan klimaatverandering.
Toezeggingen blijven nog ver achter op schema.
Het NDC-syntheserapport voor 2026 omvat 127 nieuwe nationale klimaatplannen van 154 partijen, die zijn vastgelegd tussen 1 januari 2024 en 31 augustus 2026. Samen zijn deze plannen verantwoordelijk voor ongeveer 70 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.
De huidige toezeggingen zouden de wereldwijde uitstoot tegen 2035 met ongeveer 6 procent verminderen ten opzichte van het niveau van 2019. Volledige implementatie van alle toezeggingen zou dat verhogen tot ongeveer 9 procent. Het rapport beschrijft de emissiereducties als aanzienlijk achterlopend op wat de wetenschap vereist.
Er zijn enkele positieve signalen. Zo'n 98 procent van de partijen betrekt nu niet-statelijke belanghebbenden bij de uitvoering van hun plannen, tegenover 70 procent in eerdere rondes. Daarnaast zegt 65 procent van de partijen dat schone energie bijdraagt aan hun energiezekerheid. Ongeveer 90 procent geeft aan dat de eerste wereldwijde inventarisatie hun nieuwe plannen heeft gevormd.
Daarnaast hebben 137 partijen tweejaarlijkse transparantierapporten ingediend, die ongeveer 85 procent van de wereldwijde emissies beslaan. Tussen 2020 en 2022 hebben 61 partijen vooruitgang geboekt ten opzichte van hun doelstellingen. Deze partijen waren in 2020 verantwoordelijk voor ongeveer 66 procent van de wereldwijde emissies.
Meer dan 30 van die transparantierapporten zijn nieuw sinds vorig jaar. Bovendien koppelt 92 procent van de partijen klimaatactie aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Hetzelfde percentage neemt een aanpassingscomponent op, ook al is die niet verplicht.
Een test voor COP31
Simon Stiell, uitvoerend secretaris van de VN-klimaatverandering, zei dat de rapporten aantonen dat "meer regeringen klimaatmaatregelen nemen in hun hele economie". Hij waarschuwde echter dat "de collectieve vooruitgang nog steeds duidelijk onvoldoende is".
Voor de onderhandelaars in Antalya werken de cijfers twee kanten op. De wereldwijde klimaatfinanciering groeit, maar bereikt adaptatieprojecten niet snel genoeg. Toegang tot en daadwerkelijke levering van het geld zijn daarom, naast de officiële cijfers, belangrijke kwesties die moeten worden opgelost.
Kortom, de wereldwijde klimaatfinanciering staat nu voor een test van de daadwerkelijke uitvoering . Het geld is gegroeid, en de volgende vraag is hoe snel het de landen bereikt die het het hardst nodig hebben.
