De afsluiting van de Straat van Hormuz, na het uitbreken van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran, zorgde ervoor dat de Brent-olieprijs voor het eerst in vier jaar boven de $100 per vat uitkwam. Het bracht ook een vraag aan het licht die investeerders in klimaattechnologie al tien jaar bezighoudt: kunnen synthetische brandstoffen ooit goedkoop genoeg geproduceerd worden om echt van belang te zijn?
Florian Hildebrand gelooft dat het kan. Hij is medeoprichter en CEO van Greenlyte , een bedrijf dat in 2022 is opgericht in het Duitse Ruhrgebied en dat een volledig geëlektrificeerd platform ontwikkelt voor de productie van de groene CO2- en waterstofgrondstoffen die nodig zijn voor de productie van duurzame vliegtuigbrandstof en emethanol. Deze aanpak heet Liquid Solar. De kern van het argument is dat iedereen in de sector de verkeerde vraag heeft gesteld.
"Deze technologieën zijn alleen zinvol als je echt optimaal gebruik kunt maken van volledig intermitterende energiebronnen die niet op het elektriciteitsnet zijn aangesloten," zegt Hildebrand, "want dat is de goedkoopste vorm van energie."
Hoe werkt de technologie?
Het proces van Greenlyte begint met een vloeibaar absorptiesysteem dat CO2 rechtstreeks uit de atmosfeer opvangt. Die reactie produceert een kristallijne vaste stof, kaliumbicarbonaat, die het bedrijf onder de merknaam Greenlyte op de markt brengt en waaraan het bedrijf zijn naam ontleent. De stof zelf is chemisch gezien alledaags; hij komt voor in mineraalwater en wordt gebruikt in de voedselproductie. De innovatie zit hem in de manier waarop Greenlyte het gebruikt: als fysieke buffer tussen de twee fasen van het systeem, om de opgevangen koolstof op te slaan totdat er hernieuwbare elektriciteit beschikbaar is om deze te verwerken.
Het voorste gedeelte werkt op relatief bescheiden netstroom en is geoptimaliseerd voor continu bedrijf. De groene vaste stof maakt het vervolgens mogelijk dat het energie-intensieve achterste gedeelte, een elektrolysefase die CO2 vrijgeeft en waterstof produceert, onafhankelijk kan draaien op intermitterende hernieuwbare energie.
"De desorptie, het laatste deel van het proces, is vooral een kwestie van energie", legt Hildebrand uit. "Daar zit 95% van de energie van je systeem."
De ontkoppeling is de kern van de innovatie. Conventionele systemen voor directe luchtafvang vereisen dat het hele proces continu doorloopt, wat een continue stroomvoorziening via het net noodzakelijk maakt en de kosten hoog houdt. Door de afvang fysiek te scheiden van de energietoevoer via het tussenproduct greenlyte, kan het bedrijf de elektrolyse afstemmen op een overschot aan hernieuwbare energieopwekking. De elektrolysers zijn bovendien ontworpen om boven hun nominale capaciteit te draaien wanneer er een overschot aan stroom is.
"We ontwerpen een systeem dat op 100% capaciteit draait, maar we kunnen het ook op 150% laten draaien", zegt Hildebrand. "Zo kunnen we wat extra energie in het systeem pompen als we hernieuwbare energiebronnen hebben."
Het bedrijf heeft inmiddels 15,000 uur aan procesoperaties achter de rug. Medeoprichter Dr. Peter Behr besteedde 15 jaar aan de ontwikkeling van de onderliggende technologie door middel van academisch onderzoek, voordat de twee elkaar ontmoetten toen Hildebrand Duitse universiteiten bezocht op zoek naar een geloofwaardige klimaattechnologie om te commercialiseren.
Waarom het model van CO2-kredieten loslaten?
Greenlyte kiest bewust voor een bepaalde positionering. Het bedrijf richt zich niet op koolstofverwijdering, maar op brandstofproductie. Dat onderscheid is commercieel gezien belangrijk.
"Koolstofafvang wordt tegenwoordig sterk geassocieerd met koolstofkredieten en negatieve emissies", zegt Hildebrand. "En dit staat onder grote economische druk."
De vrijwillige koolstofmarkt is sinds zijn hoogtepunt sterk gekrompen. Bedrijven hebben zich teruggetrokken en de prijzen van emissierechten zijn gedaald. Hildebrand betoogt dat een bedrijfsmodel gebaseerd op inkomsten uit koolstofverwijdering altijd al een wankele basis was. De inkomsten van Greenlyte, wanneer die er komen, zullen voortkomen uit de verkoop van groene grondstoffen aan brandstofproducenten, niet uit emissierechten.
De doelmarkt is de luchtvaart en de scheepvaart, twee sectoren die niet gemakkelijk kunnen elektrificeren en die beide te maken hebben met toenemende regelgevingsdruk om te decarboniseren. De EU-verordening ReFuelEU Aviation , die in 2023 van kracht werd, schrijft steeds hogere mengvereisten voor duurzame vliegtuigbrandstof voor tot 2050. De vraag naar een betrouwbare aanvoer van grondstoffen is reëel, ook al blijven de productiekosten een uitdaging.
Een afbeelding van Greenlyte die de potentiële schaal van een complete fabriek laat zien.
Kan het tolheffingsmodel het volumeverschil overbruggen?
Greenlyte's oplossing voor het volumeprobleem is een tolmodel. In plaats van losstaande installaties te bouwen en te proberen zelfstandig een gigatonproductie te bereiken, is het bedrijf van plan modulaire eenheden naast bestaande brandstofreactoren te plaatsen en deze te voorzien van groene brandstof. De reactorexploitant profiteert van een gedeeltelijke decarbonisatie van zijn productie zonder de infrastructuur te hoeven vervangen. Greenlyte profiteert van de schaalvoordelen van een grote industriële installatie die het niet zelf hoefde te bouwen.
"We proberen een innovatief tolmodel te ontwikkelen waarbij we de bestaande infrastructuur alleen gebruiken om grondstoffen naar bestaande reactoren te voeren," aldus Hildebrand.
De aanpak is ook een directe reactie op de ervaringen van de industrie met voortijdige opschaling. Hildebrand is hierover opvallend openhartig en noemt Climeworks , de Zwitserse pionier op het gebied van directe luchtafvang, als een leerzaam voorbeeld. Climeworks heeft publiekelijk erkend dat het bedrijf moeilijkheden ondervond bij het opschalen van zijn Mammoth-installatie in IJsland voordat de technologiekosten voldoende waren gedaald.
"Ze hadden waarschijnlijk iets meer tijd nodig gehad voordat ze naar hun fabriek van 35,000 ton konden gaan", zegt Hildebrand. "We kunnen allemaal ambitieuze plannen maken, maar in werkelijkheid moeten we ze bouwen, opschalen en herhalen."
Wat houdt een overeenkomst met Rheinmetall in?
Naast de commerciële roadmap voor e-brandstoffen sloot Greenlyte zich in november 2025 aan bij een strategische alliantie die een andere urgentie met zich meebrengt. Het GigaPtX-initiatief , geleid door de Duitse defensieaannemer Rheinmetall en waaraan ook elektrolysefabrikant Sunfire en e-brandstofproducent INERATEC deelnemen, heeft als doel een Europees netwerk van enkele honderden modulaire synthetische brandstofinstallaties op te bouwen. Elke installatie is ontworpen om tussen de 5,000 en 7,000 ton brandstof per jaar te produceren. Greenlyte levert de groene CO2-grondstof via zijn Liquid Solar-technologie. Rheinmetall streeft ernaar de Europese strijdkrachten in staat te stellen hun eigen brandstof te produceren, onafhankelijk van de wereldwijde toeleveringsketens voor fossiele brandstoffen.
Hildebrand beschrijft de strategische logica in termen van een veerkrachtpremie die bestaat, zelfs wanneer de pure e-brandstofeconomie nog niet rendabel is.
"We hebben een strategische overeenkomst gesloten met Rheinmetall, INERATEC en Sunfire om robuuste, kleinschalige brandstofinstallaties te bouwen die ook civieltechnisch gebruikt kunnen worden", zegt hij. "Zelfs in Duitsland kun je deze installaties bouwen en ze 20, 30 of 40% van de tijd winstgevend laten draaien. De rest van de tijd moet je ze gewoon uitschakelen."
De mogelijkheid om intermitterend te werken is precies de eigenschap die de meeste ontwikkelaars van e-brandstoffen als een nadeel beschouwen. Voor Greenlyte is het juist een voordeel. Een installatie die is ontworpen rondom goedkope, overtollige energie kan stilstand verdragen op een manier die een conventionele industriële installatie niet kan. Diezelfde flexibiliteit, zo betoogt Hildebrand, maakt de toepassing van e-branding zelfs haalbaar onder de weersomstandigheden in Noord-Europa.
"Als je kunt beargumenteren dat er een premie voor veerkracht bestaat, waarbij je zegt: laten we deze faciliteiten bouwen voor crisistijden, in gebieden waar het anders niet zinvol zou zijn, dan zou dat de andere kant van de markt kunnen zijn."
De GigaPtX-alliantie werd vier maanden vóór de sluiting van de Straat van Hormuz aangekondigd. Het argument voor binnenlandse productie van synthetische brandstoffen in Europa is sindsdien aanzienlijk moeilijker te weerleggen.
Florian Hildebrand. Foto afkomstig van zijn website.
Wat is de planning van Greenlyte voor de schaalvergroting?
Greenlyte heeft tot nu toe iets meer dan €55 miljoen opgehaald, gelijk verdeeld over subsidies en aandelenkapitaal. Het bedrijf heeft onlangs een verlengingsronde afgesloten, waardoor de financiële speelruimte tot medio 2028 is vergroot. Het hoofdkantoor is gevestigd in Essen, met pilot- en demonstratiefaciliteiten in de nabijgelegen Ruhrstreek, het voormalige hart van de kolen- en staalindustrie.
Het directe plan is om eind 2026 de eerste module van een unieke e-methanolinstallatie met een capaciteit van 1,500 ton per jaar in Duitsland te installeren, gevolgd door nog twee modules in 2027 en 2028. De weersomstandigheden in Duitsland zijn wisselvallig genoeg om het systeem grondig te testen. Hildebrand merkt op dat de weersomstandigheden in Duitsland ongeveer tien dagen per jaar vergelijkbaar zijn met de omstandigheden die het hele jaar door in Oman of Noord-Afrika heersen. Hierdoor kan het bedrijf prestatiegegevens extrapoleren voor de beoogde implementatieregio's voordat er investeringen worden gedaan.
Het doel is om vóór 2030 een eenheid in de buurt van een bestaande brandstofreactor in een beoogde regio in bedrijf te hebben, waarmee wordt aangetoond dat een klein maar significant deel van de fossiele grondstoffen kan worden vervangen tegen kosten die bijna gelijkwaardig zijn aan die van fossiele brandstoffen.
"Vóór 2029 of 2030 kunnen we iets in de beoogde regio inzetten, dicht bij een bestaande reactor, waaruit blijkt dat misschien 2% of 5% van die reactor groene brandstof produceert," zegt hij.
Daarnaast wijst Hildebrand naar 2040 als het jaar waarin een meer substantiële marktverschuiving zal plaatsvinden, zodra de eerste winstgevende eenheden de benodigde financierbaarheid hebben bereikt om op grote schaal infrastructuurkapitaal aan te trekken. Hij is openhartig over de neiging om technologische tijdlijnen verkeerd in te schatten.
"Mensen onderschatten nog steeds wat je op de lange termijn kunt bereiken en overschatten de mogelijkheden op de korte termijn," zegt hij.
Op het moment van schrijven is de Straat van Hormuz nog steeds gesloten voor veel schepen, en er is geen duidelijk tijdschema voor een oplossing. De crisis heeft de routekaart van Greenlyte niet veranderd. Wel heeft het de discussie eromheen veranderd. Een bedrijf dat zich ten doel stelde de kosten van synthetische brandstoffen te verlagen door middel van een betere energie-economie, opereert nu in een wereld waarin de kwetsbaarheid van de toeleveringsketens van fossiele brandstoffen een acute beleidsnoodsituatie vormt. Hildebrand begon dit verhaal al in 2022 te vertellen. Nu begint iedereen haar te volgen.
