Het klimaatbeleid ging deze week twee kanten op. Toezichthouders in de VS en Europa versoepelden de regels voor openbaarmaking en concurrentievermogen, terwijl nieuwe analyses de fysieke en financiële knelpunten blootlegden die de energietransitie in de praktijk vertragen.
De koolstofhervorming van de EU stuit op industrieel verzet in Oost-Europa.
Zes regeringen van de Europese Unie hebben bezwaar gemaakt tegen de plannen van de Commissie om de gratis CO2-emissierechten voor de industrie te verminderen. Uit een document dat Reuters heeft ingezien, blijkt dat Bulgarije, Tsjechië, Griekenland, Polen, Roemenië en Slowakije willen dat de toewijzingen op het niveau van vorig jaar worden bevroren.
De regeringen stellen dat hogere energiekosten de concurrentiepositie bedreigen. Ze koppelen de vraag aan de impact van de oorlog met Iran op de energieprijzen. Het voorstel van de Commissie zou de CO2-kosten voor de industrie nog steeds verlagen, met €4 miljard tegen het einde van het decennium, door een geleidelijke afbouw van de gratis emissierechten.
De timing is belangrijk. De ministers van Industrie zouden het document deze week bespreken, en een definitieve versie van de regels wordt eind juni verwacht. Een herziening van het emissiehandelssysteem voor de langere termijn volgt medio juli, om het af te stemmen op de klimaatdoelstelling van de EU voor 2040.
Washington trekt zich terug uit verplichte klimaatrapportage door bedrijven
De Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) heeft formeel voorgesteld om de regels voor openbaarmaking van klimaatinformatie door bedrijven volledig in te trekken. Het voorstel, dat op 29 mei werd gepubliceerd, zou de regels die in maart 2024 werden aangenomen, in hun geheel schrappen.
Die regels legden de eerste Amerikaanse eisen vast voor beursgenoteerde bedrijven om klimaatrisico's, mitigatieplannen, de financiële impact van extreem weer en in sommige gevallen broeikasgasemissies openbaar te maken. Voorzitter Paul Atkins zei dat openbaarmakingsverplichtingen gebaseerd moeten zijn op de relevantie van de situatie en alleen opgelegd mogen worden wanneer de voordelen de kosten rechtvaardigen.
Het agentschap stelt dat de regels van 2024 zijn wettelijke bevoegdheden te buiten gingen. Het voorstel nodigt ook uit tot commentaar op alternatieven die geen volledige intrekking inhouden, en de reactietermijn is 60 dagen na publicatie in het Federal Register. Door deze terugtrekking blijven de Europese en ISSB-normen de belangrijkste drijfveren voor vergelijkbare klimaatgegevens voor investeerders.
Brazilië versoepelt de klimaatverplichting voor beursgenoteerde bedrijven naar vrijwillig.
Brazilië heeft een gepland verplicht duurzaamheidsrapportagesysteem voor beursgenoteerde bedrijven teruggedraaid. De effectenregulator heeft een vereiste uit 2026 teruggedraaid en vervangen door een vrijwillig kader voor openbaarmakingen, gebaseerd op de normen van de International Sustainability Standards Board.
Deze stap weerspiegelt de verschuiving in de VS en de EU naar een minder strenge rapportage. Dit gebeurt ondanks de rol van Brazilië als gastland van COP30 in Belém afgelopen november en de diplomatieke inspanningen van het land voor de integratie van de koolstofmarkt.
Beleggers worden geconfronteerd met een steeds complexer wordend beeld. Naarmate wettelijke voorschriften in de belangrijkste economieën versoepelen, zijn vergelijkbare klimaatgegevens steeds meer afhankelijk van vrijwillige deelname en marktdruk in plaats van wetgeving.
Netknelpunt belemmert Europese pijplijn voor schone energie
Meer dan 100 miljard euro aan projecten voor schone energie wachten op aansluiting op het elektriciteitsnet in acht Europese landen. Een rapport van adviesbureau AFRY voor de actiegroep Beyond Fossil Fuels, gepubliceerd op 2 juni, toonde aan dat 375 GW aan projecten voor hernieuwbare energie en 455 GW aan opslagcapaciteit vastzitten in de distributiewachtrijen.
De acht geanalyseerde markten waren Bulgarije, Tsjechië, Duitsland, Griekenland, Italië, Polen, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Volgens de berichtgeving van Euronews bedraagt de achterstand ongeveer 98 procent van het bestaande kolen- en gasgestookte elektriciteitsnet in Europa. Het knelpunt ligt bij de distributienetbeheerders en niet bij het beleid zelf.
Volgens Duygu Kutluay, campagnevoerder voor het thema 'Beyond Fossil Fuels', vertragen de knelpunten de overgang naar schone energie, verhogen ze de kosten voor de consument en ondermijnen ze de energiezekerheid van Europa.
