Elke geloofwaardige route naar netto nul CO2-uitstoot in het Verenigd Koninkrijk loopt via de gebouwen die er al staan. Ongeveer 80% van de woningen die er in 2050 zullen staan, is al gebouwd en de meeste lekken warmte. Het oplossen van deze problemen is de grootste praktische klimaatuitdaging waar het land voor staat. Het is tevens de uitdaging waar ambitie en uitvoering het verst uit elkaar zijn gegroeid.
De cijfers schetsen de situatie. De Klimaatveranderingscommissie stelt dat de renovatie van woningen moet worden opgeschroefd tot ongeveer één miljoen woningen per jaar in 2030 om het Verenigd Koninkrijk op koers te houden. Het vlaggenschipplan van de overheid, het Warm Homes Plan, dat in januari 2026 van start ging met een budget van 13.2 miljard pond , heeft als doel om vijf miljoen woningen te renoveren tegen 2030. Dat klinkt ambitieus. Gemeten naar de benodigde schaal, dekt het echter slechts een fractie van de woningvoorraad.
Andrew Spencer heeft vijf jaar in die kloof doorgebracht. Hij is directeur Energie- en Koolstofdiensten bij Equans UK en Ierland , waar hij via het Public Sector Decarbonisation Scheme meer dan 135 miljoen pond aan koolstofarme renovaties heeft gerealiseerd, ter ondersteuning van meer dan 30 partners in de publieke sector. Zijn diagnose is dat het probleem niet technisch van aard is en niet alleen om geld draait. Het gaat erom dat een nationale infrastructuuruitdaging als iets kleiners wordt behandeld.
De omvang van het tekort
Spencer schetst het verschil nuchter. "Om onze huidige doelstellingen voor 2050 in het Verenigd Koninkrijk te halen, moeten we tussen de 1 en 1.5 miljoen gebouwen per jaar renoveren", zegt hij. "Onze huidige doelstellingen liggen onder de 100,000 per jaar."
Dat is een tekort van tien tot vijftien keer zo groot. Het officiële advies is het eens over de te volgen koers. De CCC heeft herhaaldelijk gewaarschuwd dat het Verenigd Koninkrijk achterloopt op schema wat betreft bestaande woningen, en noemde het ontbreken van een duidelijke isolatiestrategie eerder een "schokkende lacune in het beleid".
Spencer draait er niet omheen. "We halen onze doelstellingen gewoon niet", zegt hij. "Het komt er simpelweg op neer dat we niet in het vereiste tempo en op de vereiste schaal te werk gaan." Gevraagd waarom de kloof blijft bestaan terwijl iedereen die ziet, wijst hij op drie zaken die samen moeten komen. "Personeel, financiering en beleid, en de afstemming van die drie."
Een beroepsbevolking die nog niet bestaat
Laten we beginnen met de mensen. Het tekort aan geschoolde arbeidskrachten wordt het vaakst genoemd als knelpunt, en de schattingen lopen sterk uiteen. "De schattingen lopen echt uiteen", zegt Spencer. "Tussen de 200,000 en 500,000 mensen in de sector." Hij somt de functies op. "Dat zijn installateurs van isolatie, warmtepompen en ventilatie, en elektriciens zijn nodig voor het systeem." Vervolgens komen de professionele rollen onder de PAS 2035-renovatienorm. "Renovatiecoördinatoren, ontwerpers. We hebben landmeters en beoordelaars nodig."
Onafhankelijke schattingen liggen binnen diezelfde bandbreedte. De Construction Industry Training Board schat het aantal op 230,000 extra opgeleide werknemers tegen het einde van dit decennium. Het Warm Homes Plan zelf belooft meer dan 180,000 groene banen te creëren tegen 2030.
Volgens Spencer gaat het cijfer in de krantenkoppen voorbij aan het werkelijke probleem. Het knelpunt zit hem in de competenties, betoogt hij, en niet in het aantal medewerkers. De markt is te gefragmenteerd om te kunnen schalen. "We zijn voornamelijk mkb-bedrijven in het VK, regionaal gefragmenteerd, en we zijn gewoonweg niet toegerust om programma's uit te voeren." Ook de trainingen gaan niet snel genoeg om de kloof te dichten. Hij beschrijft een traject dat "12 tot 24 maanden duurt om competenties te verwerven", "slecht gefinancierd" is en "geen duidelijk carrièrepad" biedt.
Financiering die niet toereikend is
Geld is de tweede pijler, en Spencer maakt duidelijk dat de staat dit niet alleen kan dragen. "We hebben het over een jaarlijkse behoefte van zo'n 10 tot 20 miljard dollar", zegt hij. "Dat kan de staatskas niet opbrengen. Dus is private financiering op dat gebied noodzakelijk."
Vergelijk het Warm Homes Plan met dat jaarlijkse bedrag en de beperkingen worden duidelijk. Het plan, ter waarde van 13.2 miljard pond, loopt over vijf jaar, tot 2029/30 . De publieke regelingen die eraan voorafgingen, hebben een magere staat van dienst wat betreft bereik. Van het Great British Insulation Scheme werd voorspeld dat het 300,000 huishoudens zou helpen tegen 2026, maar op het moment dat de parlementaire commissie voor energiezekerheid en netto nul-emissies het plan evalueerde, waren er nog geen 45,000 bereikt .
Ook het beleidskader is tijdens de uitvoering veranderd. In juni 2025 bevestigde de regering dat ze geen verdere investeringen meer zou doen in de regeling voor de decarbonisatie van de publieke sector , afgezien van reeds toegekende projecten. Daarmee kwam er een einde aan de financiering van precies dat programma waarmee Equans zijn werk voor de publieke sector uitvoerde. Via die regeling was in de loop der tijd meer dan 3.5 miljard pond uitgekeerd aan bijna 1,400 subsidies . De sluiting van de regeling voor nieuwe aanvragen onderstreept Spencers grootste zorg over de stabiliteit.
Zonder een stabiele aanvoer van goederen, zo betoogt hij, heeft de toeleveringsketen geen reden om te investeren. "Onze beroepsbevolking bestaat grotendeels uit mkb-ondernemers in het Verenigd Koninkrijk, en zij investeren niet in hun personeel omdat er geen stabiliteit is wat betreft financiering op de lange termijn."
Een infrastructuurprobleem in vermomming.
Spencers scherpste punt betreft de manier waarop de overheid de taak classificeert. "Op dit moment beschouwen we dit als een bouwprobleem in het Verenigd Koninkrijk", zegt hij. "Het is geen bouwprobleem, het is een infrastructuurprobleem binnen het Verenigd Koninkrijk dat moet worden aangepakt, en ik geloof dat de overheid dat standpunt moet innemen en verder moet gaan."
Het onderscheid is belangrijk omdat infrastructuur geduldig kapitaal en een lange termijnvisie aantrekt, terwijl projectmatige bouw dat niet doet. Hij ziet dezelfde tekortkoming in beleid dat doelen stelt zonder normen te handhaven. Er zijn ambitieuze doelstellingen, "maar als je vervolgens de normen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt onder de loep neemt, worden die niet correct gehandhaafd." Het resultaat is, in zijn woorden, dat "we op het laagste niveau tekortschieten."
Waar Spencer nog steeds optimisme vindt
Desondanks schetst Spencer de situatie niet als hopeloos. Hij wijst naar het buitenland als bewijs dat de taak wel degelijk haalbaar is. "Ik denk dat de gebouwde omgeving beter wordt aangepakt in landen als Duitsland, waar ze al geruime tijd een sterk beleid voeren met voldoende financiering," zegt hij. "De Duitse markt is een voorbeeld waar ik naar kijk en denk: ja, het kan."
Hij wijst ook op een locatiegebonden model dat Equans in de West Midlands test. Het bedrijf realiseert daar, samen met zijn partners, de eerste energieneutrale wijk van het Verenigd Koninkrijk in Brockmoor, Dudley . Dit project wordt ondersteund door een investering van 1.65 miljoen pond van de West Midlands Combined Authority en omvat tot wel 300 woningen. De woningen worden grondig gerenoveerd met zonnepanelen, batterijen en koolstofarme verwarming, naast verbeteringen aan het openbaar vervoer en de groene ruimte.
Het argument voor werken op buurtniveau is volgens hem dat het datgene creëert wat de markt mist. "Door systeemdenken toe te passen, kun je de vraag stimuleren, de aanvoer van projecten bevorderen en een solide, stabiele aanvoer op de lange termijn creëren, waardoor een succesvolle omgeving ontstaat." Decentralisatie is volgens hem een mechanisme dat dit mogelijk maakt, en de samenwerkingsverbanden in Greater Manchester en de West Midlands maken hier al gebruik van.
De kloof is dus reëel en groot, en de gegevens bieden geen troost. Toch betoogt Spencer dat het tekort net zo goed een categoriefout is als een tekort aan geld of mankracht. Herclassificeer renovatie als nationale infrastructuur, zorg voor een stabiele toeleveringsketen, en de arbeidskrachten en financiering volgen vanzelf. "We praten hier al veel te lang over", zegt hij. "Een beetje verandering en een beetje actie, dat is waar ik voor sta."
Andrew Spencer is directeur Energie- en Koolstofdiensten bij Equans UK en Ierland. Hij sprak met de Climate Solutions News-podcast in aanloop naar Reset Connect London op 23 en 24 juni.
