જર્મન સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં પ્લાસ્ટિકને બગાડવામાં સક્ષમ આશાસ્પદ ફૂગના પ્રકારો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામેની લડાઈમાં સંભવિત સફળતા પર પ્રકાશ પાડે છે.
સાયન્સ ડાયરેક્ટમાં પ્રકાશિત "ટેપિંગ ઇનટુ ફંગલ પોટેન્શિયલ: બાયોડિગ્રેડેશન ઓફ પ્લાસ્ટિક એન્ડ રબર બાય પોટેન્ટ ફૂગ" નામનો નવો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ, વિવિધ ફૂગના તાણની ક્ષમતાઓની તપાસ કરે છે જે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા પોલિમરને ડિગ્રેડ કરે છે, જે નવીન બાયોરેમીડિયેશન તકનીકો માટે માર્ગ મોકળો કરે છે.
પોલીયુરેથીન (PU), પોલીયુરેથીન (PE) અને ટાયર રબરને વિઘટિત કરવાની તેમની ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે 18 ફૂગના પ્રકારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. આમાંથી, ફ્યુઝેરિયમ, પેનિસિલિયમ, બોટ્રીઓટીનિયા અને ટ્રાઇકોડર્મા ખાસ કરીને આશાસ્પદ પરિણામો દર્શાવે છે, જે કોઈપણ અન્ય કાર્બન સ્ત્રોતો પર આધાર રાખ્યા વિના આ પોલિમર પર વિકાસ કરવા સક્ષમ છે. આ અનુકૂલનક્ષમતા તેમને બાયોરેમીડિયેશન પ્રયાસો માટે યોગ્ય ઉમેદવારો તરીકે સ્થાન આપે છે.
અભ્યાસના સહ-લેખકોમાંના એક, હેન્સ-પીટર ગ્રોસાર્ટે ભાર મૂક્યો હતો કે જ્યારે ફંગલ બાયોરેમીડિયેશન એક મહત્વપૂર્ણ પગલું રજૂ કરે છે, તે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણને રોકવા માટે ખૂબ જ જરૂરી વ્યાપક વ્યૂહરચનાનો માત્ર એક ઘટક છે . રોઇટર્સ સાથે વાત કરતા, ગ્રોસાર્ટે શરૂઆતમાં પર્યાવરણમાં પ્લાસ્ટિકના પ્રકાશનને ઘટાડવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
"આપણે ચોક્કસપણે પર્યાવરણમાં શક્ય તેટલું ઓછું પ્લાસ્ટિક છોડવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ," ગ્રોસાર્ટે કહ્યું. "પ્લાસ્ટિક અશ્મિભૂત કાર્બનમાંથી બને છે અને જો મશરૂમ્સ તેને તોડી નાખે છે, તો તે આપણા માટે તેલ કે ગેસ બાળવા અને વાતાવરણમાં CO2 છોડવાથી અલગ નથી."
પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ એક આશ્ચર્યજનક વૈશ્વિક સમસ્યા બની રહ્યું છે, જેમાં માનવજાત વાર્ષિક 350 મિલિયન ટનથી વધુ પ્લાસ્ટિક કચરો ઉત્પન્ન કરે છે. ભવિષ્ય વધુ ભયાવહ લાગે છે, કારણ કે સ્ટેટિસ્ટાના ડેટા મુજબ જો વર્તમાન વલણ ચાલુ રહે તો 2060 સુધીમાં આ આંકડો ત્રણ ગણો થઈ શકે છે. ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ફોર કન્ઝર્વેશન ઓફ નેચર (IUCN) નો અંદાજ છે કે દર વર્ષે આશરે 20 મિલિયન ટન આ પ્લાસ્ટિક આપણા કુદરતી પર્યાવરણને દૂષિત કરે છે, જે સંખ્યા વધવાની ધારણા છે.
અભ્યાસના તારણો સૂચવે છે કે ફૂગની પ્લાસ્ટિકને બળતણ સ્ત્રોત તરીકે ચયાપચય કરવાની ક્ષમતા પર્યાવરણમાં પ્લાસ્ટિક કાર્બનની અતિશય હાજરી માટે ઉત્ક્રાંતિ પ્રતિભાવ હોઈ શકે છે. સક્રિય હસ્તક્ષેપ વિના, પ્લાસ્ટિક કચરો 20 થી 500 વર્ષ સુધી ઇકોસિસ્ટમમાં ટકી શકે છે અને પછી તેનું નુકસાન થઈ શકે છે.
ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ જેવા નિયંત્રિત વાતાવરણમાં ફૂગનો ઉપયોગ કરવાની સંભાવના, જે પહેલાથી જ લાખો માઇક્રોપ્લાસ્ટિકના ટુકડા ધરાવે છે , પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામેની લડાઈમાં નવા રસ્તાઓ ખોલે છે. જો કે, ગ્રોસાર્ટનું સાવચેતીભર્યું વલણ પ્લાસ્ટિક દૂષણના મૂળ કારણને સંબોધવાના મહત્વને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
વૈજ્ઞાનિકો આવા નવીન ઉકેલોનું અન્વેષણ અને ઑપ્ટિમાઇઝેશન કરવાનું ચાલુ રાખે છે, ત્યારે વૈશ્વિક સમુદાયને સતત વધતા પ્લાસ્ટિક ફૂટપ્રિન્ટને રોકવા માટે વધુ કડક નીતિઓ અને પ્રથાઓ લાગુ કરવાની મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
