વૈશ્વિક ઇમારત ક્ષેત્ર ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનના એક તૃતીયાંશ ભાગ માટે જવાબદાર છે, જે ફક્ત 2022 માં 12.3 ગીગાટન (Gt) CO2 ઉત્સર્જન કરે છે. ગરમી અને ઠંડકથી લઈને રસોઈ અને બાંધકામ સુધી, ઇમારતો આબોહવા પરિવર્તનમાં મુખ્ય ફાળો આપે છે. જો કે, ઊર્જા સંક્રમણ કમિશન (ETC) ના એક નવા અહેવાલ મુજબ, શૂન્ય-કાર્બન ઇમારતો પ્રાપ્ત કરવી: ઇલેક્ટ્રિક, કાર્યક્ષમ અને લવચીક , આ ક્ષેત્રને ડીકાર્બનાઇઝ કરવાના ઉકેલો પહેલાથી જ ઉપલબ્ધ છે. હવે પડકાર તેમને ઝડપથી વધારવાનો છે.
"ઈમારતો ક્ષેત્રનું ડીકાર્બોનાઇઝેશન એ ઘણા સંક્રમણોની વાર્તા છે. તે આપણા આબોહવા લક્ષ્યો માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને તે જીવનધોરણ સુધારવા અને ઉર્જા ખર્ચ ઘટાડવાની તક છે," એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન કમિશનના અધ્યક્ષ લોર્ડ એડેર ટર્નરે જણાવ્યું હતું.
સમસ્યાનો સ્કેલ
ઇમારતો બે મુખ્ય સ્ત્રોતોમાંથી ઉત્સર્જન ઉત્પન્ન કરે છે: ગરમી, ઠંડક, લાઇટિંગ અને ઉપકરણો માટે જરૂરી કાર્યકારી ઊર્જા, જે ક્ષેત્રના ઉત્સર્જનના લગભગ 75% માટે જવાબદાર છે, અને સ્ટીલ અને સિમેન્ટ જેવી બાંધકામ સામગ્રીમાંથી ઉત્પન્ન થતો કાર્બન, જે બાકીના 25% બનાવે છે.
હસ્તક્ષેપ વિના, 55 સુધીમાં વૈશ્વિક ફ્લોર એરિયા 2050% વધવાની ધારણા છે, જેના કારણે 75 Gt વધારાનો CO2 ઉત્સર્જન થશે. જો વ્યવસાય રાબેતા મુજબ ચાલુ રહેશે, તો આ એકલા પેરિસ કરાર દ્વારા નિર્ધારિત 1.5°C વોર્મિંગ લક્ષ્યની અંદર રહેવા માટે વિશ્વના બાકીના કાર્બન બજેટનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ખર્ચ કરી શકે છે.
ડીકાર્બોનાઇઝેશનના માર્ગો
પડકારનું પ્રમાણ હોવા છતાં, ETC રિપોર્ટ વીજળીકરણ, ઉર્જા કાર્યક્ષમતા અને ઓછા કાર્બન બાંધકામ દ્વારા ચોખ્ખી-શૂન્ય ઉત્સર્જનનો સ્પષ્ટ માર્ગ દર્શાવે છે.
ઇમારતોમાં અશ્મિભૂત ઇંધણને બદલવા માટે વીજળીકરણની તૈયારી છે, જે એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન છે કારણ કે ગેસ અને તેલ ગરમી ફક્ત વૈશ્વિક ઉત્સર્જનના 8% (3 Gt CO2) માટે જવાબદાર છે. હીટ પંપ અને ઇલેક્ટ્રિક ઇન્ડક્શન સ્ટોવ જેવી તકનીકો એક સક્ષમ વિકલ્પ પૂરો પાડે છે. અહેવાલમાં અંદાજ છે કે 2050 સુધીમાં, તમામ બિલ્ડિંગ ઉર્જા વપરાશના 80% વીજળીમાંથી આવી શકે છે, એટલે કે જો વીજળી ઉત્પાદનને સંપૂર્ણપણે ડીકાર્બોનાઇઝ કરવામાં આવે તો બિલ્ડિંગ કામગીરીમાંથી ઉત્સર્જન શૂન્યની નજીક આવી શકે છે.
ટર્નરે આ પરિવર્તનના બહુવિધ ફાયદાઓ પર ભાર મૂક્યો, એમ કહીને કે ઇલેક્ટ્રિક હીટિંગ અને રસોઈ તકનીકો માત્ર ઉત્સર્જન ઘટાડશે નહીં પરંતુ પરંપરાગત ગેસ હીટિંગ અને બાયોમાસના ઉપયોગની તુલનામાં હવાની ગુણવત્તામાં પણ સુધારો કરશે અને સંચાલન ખર્ચમાં ઘટાડો કરશે. જો કે, તેમણે ચેતવણી આપી કે નીતિ નિર્માતાઓએ વાજબી સંક્રમણ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ, કારણ કે ઇલેક્ટ્રિક હીટિંગ સિસ્ટમ્સમાં ઘણીવાર ઊંચા પ્રારંભિક ખર્ચ હોય છે.
સરકારોએ અશ્મિભૂત ઇંધણ બોઇલરો પર સ્પષ્ટ પ્રતિબંધો લાગુ કરવાની અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોને સ્વિચ કરવા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાની જરૂર છે.
ડીકાર્બોનાઇઝેશન તક. ETC રિપોર્ટમાંથી ગ્રાફિક્સ.
ઊર્જા કાર્યક્ષમતા એ ડીકાર્બોનાઇઝેશનનો બીજો મુખ્ય આધારસ્તંભ છે. સુધારાઓ વિના, ઇમારતોની વીજળીની માંગ 2050 સુધીમાં ત્રણ ગણી વધી શકે છે. જોકે, સ્માર્ટ ડિઝાઇન અને ટેકનોલોજી દ્વારા, આ વધારો અડધાથી ઘટાડી શકાય છે. હીટ પંપ, એર કન્ડીશનર અને ઉપકરણોને વધુ કાર્યક્ષમ મોડેલમાં અપગ્રેડ કરવાથી ઊર્જા વપરાશમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે. નિષ્ક્રિય ઇમારત ડિઝાઇન તકનીકો, જેમ કે વધુ સારી ઇન્સ્યુલેશન, શેડિંગ અને પ્રતિબિંબીત છત સામગ્રી, ગરમી અને ઠંડકની જરૂરિયાત ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. ઇમારતોમાં બેટરી સ્ટોરેજ સહિત સ્માર્ટ બિલ્ડિંગ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સ, ઊર્જાના ઉપયોગને વધુ ઑપ્ટિમાઇઝ કરી શકે છે, ખાતરી કરે છે કે ઊર્જાનો બગાડ ઓછો થાય છે. આ સંયુક્ત પગલાં 18,500 માં વીજળીની માંગને 2050 ટેરાવોટ-કલાક (TWh) સુધી મર્યાદિત કરી શકે છે, જ્યારે 35,000 TWh ના અનિશ્ચિત અંદાજની તુલનામાં.
કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે કાર્યક્ષમ એર કન્ડીશનીંગ સુનિશ્ચિત કરવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
બાંધકામ સામગ્રીમાંથી થતા ઉત્સર્જનને પહોંચી વળવા માટે ઓછા કાર્બન ધરાવતી ઇમારતોનું નિર્માણ જરૂરી બનશે. સ્ટીલ અને સિમેન્ટનું ઉત્પાદન સૌથી વધુ કાર્બન-સઘન ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓમાંનું એક છે. જો તેને નિયંત્રિત ન કરવામાં આવે તો, ફક્ત બાંધકામ જ સદીના મધ્ય સુધીમાં 75 Gt CO2 ઉત્સર્જનમાં વધારો કરી શકે છે.
જોકે, ETC રિપોર્ટમાં સામગ્રી ઉત્પાદન અને ઉપયોગમાં નવીનતાઓ દ્વારા આ આંકડો લગભગ 30 Gt સુધી ઘટાડવાની સંભાવના પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. ગ્રીન સ્ટીલ , વૈકલ્પિક સિમેન્ટ રસાયણશાસ્ત્ર અને ઇલેક્ટ્રિફાઇડ બાંધકામ પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ એમ્બોડ્ડ કાર્બનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે. વધુમાં, મોડ્યુલર બાંધકામ અને વધુ સારું શહેરી આયોજન નવા બાંધકામોની જરૂરિયાત ઘટાડી શકે છે, જ્યારે લાકડા, વાંસ અને અન્ય બાયો-આધારિત વિકલ્પો જેવી સામગ્રી પરંપરાગત, ઉચ્ચ-ઉત્સર્જન સામગ્રીનો વિકલ્પ પૂરો પાડે છે.
અરૂપના સસ્ટેનેબિલિટી અને બિલ્ડિંગ પર્ફોર્મન્સ એક્સપર્ટ સ્ટીફન હિલે ભાર મૂક્યો હતો કે ડીકાર્બોનાઇઝેશનને સર્વાંગી રીતે સંબોધિત કરવું જોઈએ, સામગ્રીની પસંદગીથી લઈને ગરમી અને ઠંડક પ્રણાલીઓ સુધી. "જ્યાં સુધી આપણે ઇમારતોને ધરમૂળથી ડીકાર્બોનાઇઝ ન કરી શકીએ ત્યાં સુધી આપણે ગ્લોબલ વોર્મિંગને 1.5°C થી નીચે રાખવામાં નિષ્ફળ જઈશું," તેમણે કહ્યું.
બજારની તક
શૂન્ય-કાર્બન ઇમારતો તરફ સંક્રમણ એ ફક્ત પર્યાવરણીય જરૂરિયાત નથી - તે એક મોટી વ્યાપારી તક પણ છે. વ્યવસાયો અને મકાનમાલિકો ઉર્જા ખર્ચ ઘટાડવા અને વધુને વધુ કડક નિયમો સાથે સુસંગત થવા માંગે છે તેમ ગ્રીન ઇમારતોની માંગ વધી રહી છે. ઉર્જા-કાર્યક્ષમ ઇમારતો અને રેટ્રોફિટ્સ માટેનું વૈશ્વિક બજાર ઝડપથી વધવાની અપેક્ષા છે, જેમાં નાણાકીય પ્રોત્સાહનો વધુ રોકાણને પ્રોત્સાહન આપશે. ટકાઉ મકાન સામગ્રી, ઉર્જા-કાર્યક્ષમ ઉપકરણો અને સ્માર્ટ ગ્રીડ સોલ્યુશન્સના ઉત્પાદનમાં સામેલ કંપનીઓને નોંધપાત્ર ફાયદો થશે. નાણાકીય સંસ્થાઓ પણ આગળ વધી રહી છે, અપગ્રેડમાં રોકાણ કરવા માંગતા મિલકત માલિકો માટે ગ્રીન ફાઇનાન્સિંગ વિકલ્પો વધુ ઉપલબ્ધ થઈ રહ્યા છે.
વર્લ્ડ ગ્રીન બિલ્ડીંગ કાઉન્સિલના સીઈઓ ક્રિસ્ટીના ગેમ્બોઆના જણાવ્યા અનુસાર, શૂન્ય-કાર્બન ઇમારતો તરફનું સ્થળાંતર એક મોટી આર્થિક તક રજૂ કરે છે જે બાંધકામ ઉદ્યોગથી આગળ વધે છે. "વર્લ્ડજીબીસી લોકો અને ગ્રહ માટે બિલ્ટ પર્યાવરણના ન્યાયી સંક્રમણ તરફ વૈશ્વિક નેટવર્કને ગતિશીલ બનાવે છે. અમને આ ETC રિપોર્ટને સમર્થન આપવાનો ગર્વ છે. તે ઇમારતો અને ઉર્જા પ્રણાલી વચ્ચેના જોડાણની સમયસર યાદ અપાવે છે. બંને આંતરિક રીતે જોડાયેલા છે - આપણે એકને બીજા વિના ડીકાર્બોનાઇઝ કરી શકતા નથી."
પરિવર્તન માટે તૈયાર ક્ષેત્ર
જ્યારે ઇમારતોનું ડીકાર્બોનાઇઝેશન પડકારો રજૂ કરે છે, ત્યારે અહેવાલમાં દર્શાવેલ ઉકેલો દર્શાવે છે કે યોગ્ય નીતિઓ અને રોકાણો સાથે સંક્રમણ શક્ય છે. સરકારો, વ્યવસાયો અને નાણાકીય સંસ્થાઓએ સ્વચ્છ તકનીકોના ઉપયોગને વધારવા માટે સહયોગ કરવો જોઈએ અને ખાતરી કરવી જોઈએ કે ઇમારતોનું ડીકાર્બોનાઇઝેશન અપવાદને બદલે એક માનક પ્રથા બને. ઇલેક્ટ્રિક, કાર્યક્ષમ અને લવચીક ઇમારતો તરફનું સંક્રમણ માત્ર આબોહવા પરિવર્તનને ઘટાડવામાં મદદ કરશે નહીં પરંતુ નવી આર્થિક તકો પણ બનાવશે અને જીવનધોરણમાં સુધારો કરશે.
ઇમારત ક્ષેત્રનું ભવિષ્ય પરિવર્તનનું છે, અને તે જે દિશા લેશે તે વૈશ્વિક આબોહવા પ્રયાસોમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે.
