તાજેતરના અભ્યાસો દર્શાવે છે કે બાંધકામ સામગ્રીમાં આશાસ્પદ પ્રગતિ થઈ છે જે કાર્બન સિક્વેસ્ટ્રેશનના પ્રયાસોમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપી શકે છે, જે બાંધકામ ઉદ્યોગના નોંધપાત્ર કાર્બન ઉત્સર્જન દ્વારા ઉભા થયેલા એક મહત્વપૂર્ણ પડકારને સંબોધિત કરે છે.
યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, ડેવિસ અને સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાતો દ્વારા સંચાલિત આ સંશોધન સૂચવે છે કે નવીન કાર્બન-કેપ્ચરિંગ સામગ્રી વાર્ષિક ધોરણે વાતાવરણમાંથી 1.66 અબજ ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) દૂર કરી શકે છે.
બાંધકામ ઉદ્યોગ વૈશ્વિક કાર્બન ઉત્સર્જનના 20% થી વધુ માટે જવાબદાર છે, જે મુખ્યત્વે સિમેન્ટ અને સ્ટીલ જેવા ઉચ્ચ ઉત્સર્જન સામગ્રીના વ્યાપક ઉપયોગને કારણે છે. આ વાસ્તવિકતાએ સંશોધકોને કાર્બન સંગ્રહ ક્ષમતાઓ વધારવા સાથે વૈકલ્પિક સામગ્રીની તપાસ કરવા માટે પ્રેરિત કર્યા છે.
યુસી ડેવિસ ખાતે સ્નાતક સંશોધક અને અભ્યાસના મુખ્ય લેખક એલિઝાબેથ વાન રોઇજેને નોંધ્યું હતું કે, "દર વર્ષે ઉત્પાદિત થતી સામગ્રીની વિશાળ માત્રા અને આ સામગ્રીના લાંબા આયુષ્ય અને ટકાઉપણાને ધ્યાનમાં રાખીને, કાર્બન સંગ્રહ માટે બાંધકામ સામગ્રી એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે," જે આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવામાં આ સામગ્રીની નોંધપાત્ર સંભાવના પર પ્રકાશ પાડે છે.
તાજેતરમાં સાયન્સ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા આ અભ્યાસમાં નવ નવીન કાર્બન-સંગ્રહી મકાન સામગ્રી ઓળખવામાં આવી છે. આમાંના ઘણા વિકલ્પો પરંપરાગત સામગ્રીના સુધારેલા સંસ્કરણો છે અને તેમાં બાયો-આધારિત પ્લાસ્ટિક, ડામર બાઈન્ડર, બાયોચાર સાથે સુધારેલ કોંક્રિટ, કાર્બન-લોડેડ કૃત્રિમ ખડકો અને બાયોમાસ ફાઇબર ઇંટોનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, ટેકનોલોજીઓ વિકાસના વિવિધ તબક્કામાં છે, જેમાં પ્રયોગશાળા સંશોધનથી લઈને બજારમાં પહેલેથી ઉપલબ્ધ સામગ્રીનો સમાવેશ થાય છે.
વિકલ્પોમાં, ઉન્નત કોંક્રિટ કાર્બન સિક્વેસ્ટ્રેશન માટે તેની નોંધપાત્ર સંભાવના માટે અલગ પડે છે. કોંક્રિટ ઉત્પાદનમાં કાર્બોનેટેડ એગ્રીગેટ્સનો ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતા ખાસ કરીને નોંધપાત્ર છે, કારણ કે કોંક્રિટ વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ ઉત્પાદિત બાંધકામ સામગ્રી છે, જે વાર્ષિક 2 અબજ ટનથી વધુ છે અને બાંધકામ સામગ્રીના 60% થી વધુ ઉત્પાદન કરે છે. સંશોધનમાં સૂચવવામાં આવ્યું છે કે જો વિશ્વભરમાં માત્ર 10% કોંક્રિટ એગ્રીગેટ્સ કાર્બોનેટેબલ હોય, તો તે 1 અબજ ટન સુધી CO2 ની સંગ્રહ ક્ષમતા તરફ દોરી શકે છે.
હાલમાં, કાર્બન અપસાયકલિંગ, બ્લુપ્લેનેટ અને OCO ટેકનોલોજી જેવી કંપનીઓ સક્રિયપણે કાર્બન-સંગ્રહ સામગ્રીનું ઉત્પાદન કરી રહી છે. જો કે, તેમની સંપૂર્ણ ક્ષમતાને સાકાર કરવા માટે, મોટા પાયે ઉત્પાદન જરૂરી છે. પરંપરાગત સામગ્રી સાથે અસરકારક રીતે સ્પર્ધા કરવા માટે, આ નવીન વિકલ્પોએ માત્ર ખર્ચ-અસરકારકતા જ નહીં પરંતુ સખત કામગીરી અને સલામતી ધોરણોનું પણ પાલન કરવું જોઈએ.
