Een satellietstudie in Nature Climate Change toont aan dat bossen met meer boomsoorten meer koolstof vastleggen. De studie waarschuwt dat het verlies aan biodiversiteit tegen 2050 kan leiden tot een verlies van maar liefst 35.7 petagram koolstofopname.
Het verband tussen biodiversiteit en klimaat werd vaak als twee afzonderlijke problemen beschouwd. Nieuw onderzoek suggereert echter dat ze nauw met elkaar verbonden zijn. Een peer-reviewed studie in Natuur Climate Change Uit onderzoek blijkt dat bossen met een grotere diversiteit aan boomsoorten koolstofdioxide sterker uit de lucht opnemen en dat ze krachtiger reageren op stijgende CO2-niveaus. Deze bevinding biedt beleidsmakers een concrete reden om soortenbescherming te integreren in de klimaatstrategie, omdat verlies aan biodiversiteit ook verlies aan koolstofopname betekent.
De onderzoekers combineerden satellietmetingen van fotosynthese met gegevens over boomsoorten uit bospercelen over de hele wereld. Hun methode maakte gebruik van door de zon geïnduceerde chlorofylfluorescentie, een zwakke gloed die groene planten afgeven tijdens de fotosynthese, als indicator voor de hoeveelheid koolstof die een bos vastlegt. Waar de soortenrijkdom groter was, was dit signaal doorgaans sterker.
Hoe de studie de koolstofuitstoot in bossen heeft gemeten
Het team vergeleek gegevens over soortenrijkdom met fluorescentiesignalen in verschillende klimaten en breedtegraden. Op wereldschaal bleken soortenrijkdom en fotosynthese synchroon te bewegen. De relatie was het sterkst in tropische bossen, waar de diversiteit het grootst is, en zwakker op hogere breedtegraden, waar minder soorten groeien en koudere omstandigheden de groei beperken.
Rijkere bossen vertoonden ook een snellere toename van de fotosynthese in de loop van de tijd. Dat is belangrijk omdat het wijst op een sterker CO2-bemestingseffect, het proces waarbij extra koolstofdioxide in de atmosfeer de plantengroei kan stimuleren. Bossen met een grote biodiversiteit zijn tegenwoordig betere koolstofputten en kunnen in de toekomst een groter deel van de emissies opvangen.
Wat het verlies aan biodiversiteit zou kunnen kosten
De studie projecteerde vervolgens wat er gebeurt als de biodiversiteit afneemt. Onder scenario's van biodiversiteitsafname tot 2050, veroorzaakt door klimaatverandering en landgebruik, schatten de auteurs een cumulatief verlies van fotosynthese in bossen van tussen de 4.4 en 35.7 petagram koolstof. Een petagram is een miljard ton, dus de bovengrens vertegenwoordigt een aanzienlijke afname van de koolstofopnamecapaciteit van het land, waarvan modellen vaak aannemen dat deze emissies blijft absorberen.
Dat bereik is breed en de auteurs zijn duidelijk over de onzekerheid. Toch is de richting consistent. Naarmate bossen soorten verliezen, verliezen ze een deel van hun vermogen om koolstof op te nemen, en dat verlies stapelt zich in de loop van de tijd op.
Waarom dit van belang is voor het klimaatbeleid
De meeste nationale koolstofrekeningen en geïntegreerde klimaatmodellen beschouwen bossen voornamelijk als een functie van oppervlakte en klimaat. Diversiteit wordt zelden in de berekening meegenomen. Als een rijker bos een sterkere koolstofput is, kunnen plantages met slechts één soort minder koolstof opslaan dan gemengde natuurlijke bossen van dezelfde omvang. Dit verschil heeft directe gevolgen voor compensatieregelingen en herbebossingsdoelstellingen.
Voor koolstofmarkten zijn de implicaties nog scherper. Kredieten die worden gegenereerd door monocultuurbeplanting zouden het klimaatvoordeel kunnen overschatten als ze de diversiteitspremie negeren die in het onderzoek wordt beschreven. Door biodiversiteit mee te nemen in de meting van houtkap zou die kloof kleiner worden. Nu landen zich voorbereiden op ambitieuzere klimaatdoelstellingen voor 2035, versterkt het onderzoek het argument voor de bescherming van bestaande bossen in plaats van te vertrouwen op nieuwe aanplantingen ter compensatie.
