RE.Think Energy ના સ્થાપક વાંગારી મુચિરી માને છે કે જો નીતિ, નાણાં અને સ્થાનિક ઉત્પાદન તેની છત પર પહેલાથી જ રહેલા સૌર ઊર્જા સાથે જોડાય તો આફ્રિકા ફોન અને બેંકિંગની જેમ પાવર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઉત્પાદનને છોડી શકે છે.
આફ્રિકાના મોટાભાગના લોકો લેન્ડલાઇન છોડીને સીધા મોબાઇલ ફોન પર ગયા. કેન્યામાં, ઘણા લોકો બેંક ખાતું ખોલાવ્યા વિના સીધા મોબાઇલ મની પર ગયા. ઉર્જા આયોજકો હવે પૂછે છે કે શું વીજળી એ જ માર્ગને અનુસરી શકે છે, જ્યાં ગ્રીડ આવે તે પહેલાં છત પર સોલાર અને બેટરીઓ આવી રહી છે.
એનર્જી થિંક ટેન્ક, એમ્બર, 2026 માં આફ્રિકામાં રેકોર્ડ 17GW સૌર ઊર્જા સ્થાપિત થવાની અપેક્ષા રાખે છે, જે ગયા વર્ષ કરતા 45 ટકા વધુ છે. 26 ઓગસ્ટના રોજ પ્રકાશિત થયેલા તેના વિશ્લેષણમાં , તેનો અંદાજ છે કે તે ક્ષમતાના લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગ ઘરો, વ્યવસાયો અને મિનિ-ગ્રીડ પર સૌર ઊર્જાનું વિતરણ કરવામાં આવે છે. તેમાંથી મોટાભાગનો ભાગ સત્તાવાર આંકડાઓમાં દેખાતો નથી.
વાંગારી મુચિરીએ ઉદ્યોગની અંદરથી આ પરિવર્તનને ટ્રેક કર્યું છે. કેન્યાના રિન્યુએબલ એનર્જી એન્જિનિયર, તે અગાઉ ગ્લોબલ વિન્ડ એનર્જી કાઉન્સિલ (GWEC) માં આફ્રિકા ડિરેક્ટર હતી. ત્યાં તેણીએ 15 થી વધુ દેશોમાં તેની આફ્રિકા વિન્ડ પાવર પહેલનું નેતૃત્વ કર્યું. તે હવે GWEC અને ગ્લોબલ સોલાર કાઉન્સિલને સલાહ આપે છે . તે RE.Think Energy પણ ચલાવે છે , જે નૈરોબી સ્થિત બિન-લાભકારી સંસ્થા છે જે આફ્રિકામાં રિન્યુએબલ એનર્જી વધારવા માટે કામ કરે છે.
ક્લાઇમેટ સોલ્યુશન્સ ન્યૂઝ પોડકાસ્ટ પર બોલતા, તેણીએ ટેલિકોમ સાથેની સરખામણીનું સ્વાગત કર્યું. "મને લાગે છે કે આપણે આફ્રિકાના ઘણા ક્ષેત્રોમાં તે જોયું છે," તેણીએ કહ્યું. "કલ્પના કરો કે જ્યારે ઊર્જા ખરેખર બધા ક્ષેત્રો માટે સક્ષમ બને છે ત્યારે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં શું થઈ શકે છે."
છત પરથી શરૂ થયેલી કારકિર્દી
મુચિરીએ તેના મોટાભાગના સાથીદારોએ તેને ગંભીરતાથી લીધા તે પહેલાં જ આ ક્ષેત્ર પસંદ કર્યું. "2008 માં કોઈને પણ આ ક્ષેત્રમાં રસ પડ્યો તેના ઘણા સમય પહેલા જ હું આ ક્ષેત્રમાં હતી," તેણીએ કહ્યું. "મને યાદ છે કે જ્યારે હું નવીનીકરણીય ઉર્જા એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરવા ગઈ હતી, ત્યારે મારા કેટલાક સાથીઓ મારી મજાક ઉડાવતા હતા કે હું છત પર ચઢીને છત પર કંઈક મૂકવાનું શીખી રહી છું."
તેની માતા વિશ્વની આવનારી ક્રાંતિઓ વિશે એક પુસ્તક વાંચી રહી હતી, જેમાં મોટા ડેટા અને સોશિયલ મીડિયાની સાથે આબોહવા અને નવીનીકરણીય ઉર્જાનો પણ સમાવેશ થતો હતો. તેથી મુચિરીએ સિડનીમાં યુનિવર્સિટી ઓફ ન્યુ સાઉથ વેલ્સ ખાતેના અભ્યાસક્રમોની યાદીમાંથી નવીનીકરણીય ઉર્જા એન્જિનિયરિંગ પસંદ કર્યું. ઘરે એક પારિવારિક કાર્યક્રમમાં મામલો થાળે પડ્યો. "મારા પિતાએ હમણાં જ મારી દાદીની છત પર સોલાર પેનલ લગાવ્યું હતું, અને મેં જોયું કે તેનાથી તેમના ઘરમાં કેવી રીતે પરિવર્તન આવ્યું, લાઇટિંગ આવી અને તેમને મોબાઇલ ફોન રાખવાની સુવિધા મળી જેથી અમે તેમની સાથે વાતચીત કરી શકીએ," તેણીએ કહ્યું.
ઓસ્ટ્રેલિયામાં તેણી જે ગ્રીન બિલ્ડિંગ ફર્મમાં કામ કરતી હતી તેણે ત્યાં ઓફિસ ખોલ્યા પછી, 2015 માં તે કેન્યા પાછી ફરી.
માંગ સાથે પુરવઠાને જોડવું
મુચિરીએ સમગ્ર ખંડમાં NGO અને GWEC સાથે છ વર્ષ કામ કર્યા પછી RE.Think Energy ની સ્થાપના કરી. વિકાસકર્તાઓને સમાન અવરોધોનો સામનો કરવો પડ્યો. "ખંડ પર ઘણા વિકાસકર્તાઓને સમર્થનની જરૂર હોય છે, પછી ભલે તે તેમને મૂડી સાથે જોડવાનું હોય કે ટેકનોલોજી સાથે," તેણીએ કહ્યું.
નાના પ્રોજેક્ટ કદ રોકાણકારોને નિરાશ કરે છે. "અહીં એક સોલાર સિસ્ટમ અને ત્યાં એક સોલાર સિસ્ટમ મોટી મૂડી માટે રસપ્રદ ન હોઈ શકે," તેણીએ કહ્યું. "પરંતુ પછી હજારો હોસ્પિટલો અથવા હજારો ખેતરો અથવા શાળાઓનું એકત્રીકરણ એક રસપ્રદ વ્યવસાયિક કેસ બની જાય છે."
વિકાસ સમયરેખા ખર્ચમાં વધારો કરે છે. મુચિરીએ કહ્યું, "સરેરાશ, પવન ફાર્મ વિકસાવવામાં લગભગ આઠ વર્ષ લાગે છે." ઐતિહાસિક રીતે, તેણી દલીલ કરે છે કે, સિસ્ટમના દરેક ભાગનું આયોજન અલગથી કરવામાં આવ્યું હતું. વિકાસકર્તાઓએ ઉત્પાદન બનાવ્યું અને આશા રાખી કે ગ્રીડ તેને લઈ જશે, જ્યારે ગ્રીડને આશા હતી કે અંતિમ વપરાશકર્તાઓ વીજળી ખરીદશે.
RE.Think Energy શરૂઆતથી જ જાણીતા ખરીદનારની આસપાસ પ્રોજેક્ટ્સ ડિઝાઇન કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, પછી ભલે તે ખાણ હોય, ઉત્પાદક હોય કે રાષ્ટ્રીય ગ્રીડ હોય. "અમે વીજળીના પુરવઠાને વીજળીની માંગ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ," તેણીએ કહ્યું. "આઠ વર્ષ લેવાને બદલે, તેમાં બે કે ત્રણ વર્ષ લાગી શકે છે. અને તેનો અર્થ એ કે તમે જોખમને મૂડીમાં પણ ખર્ચતા નથી, જેનો અર્થ એ છે કે તે દરેક માટે સસ્તું છે."
નાઇજીરીયામાં, સંસ્થા હોસ્પિટલોની માંગને એકત્રિત કરવા માટે કામ કરી રહી છે. મુચિરી તેમને ઉપયોગી પરીક્ષણ કેસ તરીકે જુએ છે કારણ કે ત્યાં વીજળીની માંગ વોર્ડની બહાર પણ ફેલાયેલી છે. "હોસ્પિટલો સાથે રસીઓને કારણે કોલ્ડ ચેઇન આવે છે, એમ્બ્યુલન્સને કારણે પરિવહન આવે છે," તેણીએ કહ્યું. મોટી હોસ્પિટલની છત પેનલ માટે બિનઉપયોગી જગ્યા પણ આપે છે. તેમનો ધ્યેય પાંચ વર્ષમાં 100 થી વધુ વિકાસકર્તાઓને સસ્તી મૂડી સાથે પ્રોજેક્ટ ઝડપથી અમલમાં મૂકવામાં મદદ કરવાનો છે.
ઓબામા ફાઉન્ડેશન વેબસાઇટ પરથી વાંગારી મુચિરીનો ફોટો, જ્યાં તેણી 2019 લીડર્સ આફ્રિકા શ્રેણીમાં દર્શાવવામાં આવી હતી.
પરિવારો પહેલા સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે
નાઇજીરીયા, દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઝામ્બિયામાં અવિશ્વસનીય ગ્રીડ મોટાભાગે વૃદ્ધિને વેગ આપી રહ્યા છે. મુચિરીએ નાઇજીરીયામાં વારંવાર થતા આઉટેજ, તાજેતરના વર્ષોમાં દક્ષિણ આફ્રિકાને અસર કરતા લોડ શેડિંગ અને ઝામ્બિયામાં વીજળીની તીવ્ર જરૂરિયાત તરફ ધ્યાન દોર્યું. "લોકો પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવાની રાહ જોતા નથી," તેણીએ કહ્યું. "લોકો પોતે જ પોતાના પૈસાથી મતદાન કરી રહ્યા છે. તેઓ કહી રહ્યા છે કે આ તે છે જે આપણે આપણી છત પર મૂકવા જઈ રહ્યા છીએ."
લાગોસ પરિવર્તનનું પ્રમાણ દર્શાવે છે. "લોકો હવે કહેવા લાગ્યા છે કે લાગોસમાં સૌર પેનલનો ફેલાવો થયો છે," તેણીએ કહ્યું. એમ્બરના આંકડા દર્શાવે છે કે બજાર કેટલું ફેલાયું છે. જૂન 2026 સુધીના 12 મહિનામાં આફ્રિકામાં ચીનના સૌર પેનલની નિકાસ 23GW સુધી પહોંચી, જે 53 ટકા વધી ગઈ. 2023 માં, દક્ષિણ આફ્રિકાએ ખંડની સૌર આયાતનો 52 ટકા હિસ્સો લીધો. જૂન 2026 સુધીમાં તેનો હિસ્સો ઘટીને 20 ટકા થઈ ગયો.
બેટરી સ્ટોરેજ પણ એ જ રીતે આગળ વધી રહ્યું છે. મુચિરીના મતે, એક સમયે સ્ટોરેજ મોંઘુ અને ઇન્સ્ટોલ કરવું મુશ્કેલ માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ એક કિલોવોટ જેટલા નાના યુનિટ હવે ઘરોમાં પહોંચી રહ્યા છે. કેટલાક પોર્ટેબલ છે. તે ખેડૂતો માટે કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં પણ તકો જુએ છે, જ્યાં લણણી પછીનું નુકસાન વધુ રહે છે.
મુચિરી હજુ પણ છત અને મોટા પ્લાન્ટ વચ્ચે પસંદગી કરવાનો ઇનકાર કરે છે. ઘરોને ઘરો, શાળાઓ અને હોસ્પિટલો માટે ઑફ-ગ્રીડ વીજળીની જરૂર છે, જ્યારે ઉદ્યોગોને ઉપયોગિતા-સ્કેલ સૌર અને પવન ફાર્મની જરૂર છે. "આફ્રિકા ઔદ્યોગિકરણ કરવા જઈ રહ્યું છે, પરંતુ તે લીલા રંગમાં ઔદ્યોગિકરણ કરવા જઈ રહ્યું છે," તેણીએ કહ્યું.
રોકાણકારો માટે સંકેત તરીકે નીતિ
મુચિરી માટે, નિયમન નક્કી કરે છે કે પૈસા કેટલી ઝડપથી આવે છે. "પૈસા વિશ્વાસ સાથે ફરે છે. અને મને લાગે છે કે નીતિ વિશ્વાસ બનાવે છે," તેણીએ કહ્યું.
દક્ષિણ આફ્રિકા તેમનો પસંદગીનો કેસ સ્ટડી છે. સરકારે ૧૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૧ના રોજ ખાનગી એમ્બેડેડ જનરેશન માટે લાઇસન્સિંગ મુક્તિ ૧ મેગાવોટથી વધારીને ૧૦૦ મેગાવોટ કરી . ૧૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ તેણે આ મર્યાદા સંપૂર્ણપણે દૂર કરી દીધી . "તે ખરેખર આ ક્ષેત્રને ઉત્પ્રેરિત કરે છે," મુચિરીએ કહ્યું. નવેમ્બર ૨૦૨૩ સુધીમાં, વીજળી પ્રધાન કગોસિએન્શો રામોકગોપાએ સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે પુષ્ટિ થયેલ ખાનગી પાઇપલાઇન ૧૨૬ પ્રોજેક્ટ્સ અને ૧૨,૦૦૦ મેગાવોટથી વધુ સુધી વધી ગઈ છે.
આફ્રિકામાં ઉત્પાદન મૂલ્ય જાળવી રાખવું
મુચિરી ઇચ્છે છે તે નોકરીઓ ફક્ત આયાતથી પૂરી નહીં થાય. "જો આપણે સૌર ઉત્પાદન અને એસેમ્બલીના કેટલાક ક્ષેત્રોનું સ્થાનિકીકરણ કરવાનું શરૂ કરીએ, જો આપણે બેટરી ઉત્પાદનના કેટલાક ક્ષેત્રોનું સ્થાનિકીકરણ કરવાનું શરૂ કરીએ, તો ઉત્પાદક ઉપયોગના કેટલાક ઉપકરણોનું સ્થાનિકીકરણ કરવાનું શરૂ કરીએ, તો મને લાગે છે કે તે આફ્રિકા માટે પણ ખરેખર મહત્વપૂર્ણ બનશે," તેણીએ કહ્યું.
એમ્બરને જાણવા મળ્યું છે કે આફ્રિકામાં સ્થાપિત 94 ટકા પેનલ હજુ પણ ચીનથી આવે છે. આ વર્ષે આફ્રિકન સોલાર પેનલનું ઉત્પાદન ચાર ગણું વધવું જોઈએ, જોકે એમ્બરને અપેક્ષા છે કે તેમાંથી મોટાભાગનું ઉત્પાદન વિદેશમાં જશે. મુચિરી ચીન, ભારત, યુરોપ અને યુએસના ઉત્પાદકો સાથે ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને સ્થાનિક નોકરીઓની આસપાસ ભાગીદારી ઇચ્છે છે.
આફ્રિકન એનર્જી વીકમાં સ્વરમાં પરિવર્તન
મુચિરીએ આ મહિને કેપટાઉનમાં RE.Think Energy ના ભાગીદારો દ્વારા આફ્રિકન એનર્જી વીકનું પાલન કર્યું. આ ઇવેન્ટ લાંબા સમયથી તેલ અને ગેસ પર કેન્દ્રિત છે, અને તેણીએ એક ફેરફાર જોયો. "હવે આપણે નવીનીકરણીય ઉર્જા પર ઘણી વધુ વાતચીતો અમલમાં આવતા જોઈ રહ્યા છીએ, જે સામાન્ય રીતે આફ્રિકા એનર્જી વીક્સમાં થતું નથી," તેણીએ કહ્યું. તેણીએ વધુ નીતિ નિર્માતાઓને ભાગ લેતા પણ જોયા, જેને તેણી એક સકારાત્મક સંકેત માને છે.
આગામી પાંચ વર્ષ માટે તેણીની આશાઓ મોબાઇલ ફોન અને બેંકિંગ સાથેની સરખામણી તરફ પાછી ફરે છે જેણે વાતચીત શરૂ કરી. "મોબાઇલ મની અને આ બધી અન્ય તકનીકો સાથે આપણે જે આફ્રિકન જાદુ કર્યો છે તેનો આ ક્ષેત્રમાં ઉપયોગ થતો જોઈને હું ખરેખર ઉત્સાહિત છું," તેણીએ કહ્યું. તેણી સસ્તી, વિપુલ પ્રમાણમાં વીજળી પર ચાલતા વિતરિત ડેટા સેન્ટરો અને શાળાઓ અને ખેતરો સાથે કામ કરતા સાહસોની તસવીરો બતાવે છે. સૌથી ઉપર, તેણી ઇચ્છે છે કે આફ્રિકનોને વીજળીની પહોંચ મળે અને તે પછી સંપત્તિનું સર્જન થાય.
આફ્રિકન એનર્જી વીક 2026 12 થી 16 ઓક્ટોબર દરમિયાન કેપ ટાઉન ઇન્ટરનેશનલ કન્વેન્શન સેન્ટર ખાતે યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરતી આફ્રિકન એનર્જી ચેમ્બરના અહેવાલ મુજબ , તેણે 12,000 પ્રતિનિધિઓને આકર્ષ્યા હતા અને નવા સોદા અને પ્રતિબદ્ધતાઓમાં $17 બિલિયનથી વધુનું ભંડોળ મેળવ્યું હતું. આગામી આવૃત્તિ 4 થી 8 ઓક્ટોબર 2027 સુધી ચાલશે. કાર્યક્રમ અને નોંધણીની વિગતો આફ્રિકન એનર્જી વીક વેબસાઇટ પર છે.




