વિશ્વભરના શહેરી વિસ્તારો આબોહવા પરિવર્તનની અસરો માટે વધુને વધુ સંવેદનશીલ બની રહ્યા છે, ખાસ કરીને શહેરી ગરમી ટાપુ અસર તરીકે ઓળખાતી ઘટના.
આ અસરના પરિણામે શહેરનું તાપમાન આસપાસના ગ્રામીણ વિસ્તારો કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે કારણ કે કોંક્રિટ અને ડામર જેવી સામગ્રીમાંથી ગરમી શોષણ અને કિરણોત્સર્ગ, વાહનો અને એર કન્ડીશનીંગ યુનિટમાંથી ઉત્સર્જન અને ઊંચી ઇમારતોને કારણે પવન પ્રવાહમાં વિક્ષેપ પડે છે.
આ પડકારનો સામનો કરવા માટે, વિશ્વભરના શહેરો નવીન પગલાં અપનાવી રહ્યા છે. નોંધનીય છે કે, શિકાગો અને લોસ એન્જલસે શહેરી ગરમી ઘટાડવા માટે વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ અમલમાં મૂક્યા છે. તીવ્ર ગરમીના મોજાઓનો ઇતિહાસ ધરાવતા શિકાગોએ 500 થી વધુ છતને હરિયાળી જગ્યાઓમાં પરિવર્તિત કરી છે. આ વનસ્પતિ છત માત્ર કુદરતી ઇન્સ્યુલેશન જ નહીં પરંતુ બાષ્પીભવન ઠંડક દ્વારા પર્યાવરણને પણ ઠંડુ કરે છે. લોસ એન્જલસમાં, ડામર દ્વારા શોષાયેલી ગરમી ઘટાડવાના હેતુથી રસ્તાઓને સૌર-પ્રતિબિંબિત કોટિંગથી આવરી લેવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે.
જોકે, શહેરી ગરમીનો સામનો કરવામાં એક મોટો અવરોધ શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં વિગતવાર તાપમાન ડેટાનો અભાવ છે. આ મૂંઝવણ અબુ ધાબીના એક ઉદ્યોગસાહસિક જય સાદિકને સ્પષ્ટ થઈ. ગરમી ઘટાડતા ડામર વિકસાવવાના પ્રોજેક્ટની શોધમાં, સાદિકને સમજાયું કે શહેરી તાપમાન પરનો વર્તમાન ડેટા અપૂરતો છે. પરિણામે, તેમણે શહેરી વિસ્તારો માટે વ્યાપક તાપમાન મોડેલ બનાવવા માટે કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) અને અદ્યતન ડેટા એનાલિટિક્સનો ઉપયોગ કરતી કંપની, ફોર્ટીગાર્ડ શરૂ કરી.
અબુ ધાબી અલ રીમ ટાપુના ટાવર્સ.
અબુ ધાબી અને સેન જોસ સ્થિત, ફોર્ટીગાર્ડ નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ડેટા એકત્રિત કરે છે - લગભગ 32 અબજ ડેટા પોઇન્ટ દરરોજ - જોકે સ્પર્ધાત્મક કારણોસર સ્ત્રોતો ગુપ્ત રહે છે. કંપની શહેરની ઊંચાઈ, વનસ્પતિ અને વાતાવરણીય પરિસ્થિતિઓ જેવા વિવિધ પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે AI નો ઉપયોગ કરે છે, જે ફક્ત હવાના તાપમાન વાંચન ઉપરાંત વિગતવાર આંતરદૃષ્ટિ પ્રદાન કરે છે.
ફોર્ટીગાર્ડની ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ યુએઈમાં પ્રાયોગિક ટકાઉ શહેર, મસ્દાર સિટી જેવા પ્રોજેક્ટ્સમાં પહેલાથી જ થઈ ચૂક્યો છે. અહીં, કંપનીએ હોટસ્પોટ ઓળખવા માટે વિગતવાર તાપમાન નકશા પૂરા પાડ્યા હતા, જે તાપમાન ઘટાડવા માટે વૃક્ષો અને પાણીની સુવિધાઓના વ્યૂહાત્મક સ્થાનનું માર્ગદર્શન આપતા હતા. કંપનીનો ડેટા, જે ચોક્કસ યુએસ શહેરો માટે 89% ચોકસાઈ ધરાવે છે, દર 10 ચોરસ મીટરના ગ્રેન્યુલારિટી સાથે તાપમાનનું મોડેલ બનાવે છે, જે શહેરી આયોજકો અને વિકાસકર્તાઓ માટે મૂલ્યવાન માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.
વિગતવાર શહેરી ગરમીના ડેટાની વધતી ઉપલબ્ધતા ટેકનોલોજીકલ એકીકરણ માટે તકો પણ રજૂ કરે છે. જય સાદિક રિયલ એસ્ટેટ અને મેપિંગ સેવાઓ જેવા પ્લેટફોર્મમાં ફોર્ટીગાર્ડની આંતરદૃષ્ટિને એમ્બેડ કરવાની કલ્પના કરે છે. આનાથી સંભવિત મકાનમાલિકો તાપમાનના આધારે પડોશનું મૂલ્યાંકન કરી શકે છે, અથવા રમતવીરોને તેમની પ્રવૃત્તિઓ માટે ઠંડા માર્ગો ચાર્ટ કરી શકે છે.
આ ટેકનોલોજીની સુસંગતતા અગ્રણી કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવતી સહવર્તી પહેલોમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય છે. યુ.એસ.માં એક મુખ્ય રિયલ એસ્ટેટ પ્લેટફોર્મ, ઝિલો, તાજેતરમાં વ્યાપક આબોહવા જોખમ ડેટા સાથે સૂચિઓ ઓફર કરવાનું શરૂ કર્યું છે, જેમાં જંગલની આગ અને ગરમીના જોખમનો સમાવેશ થાય છે. તેવી જ રીતે, ગૂગલે હવાઈ અને ઉપગ્રહ છબીનો ઉપયોગ કરીને શહેરોમાં ગરમીના જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે AI નો ઉપયોગ કરવા માટે રચાયેલ હીટ રેઝિલિયન્સ ટૂલ રજૂ કર્યું છે.
યુનિવર્સિટી ઓફ વેસ્ટર્ન ઓન્ટારિયોના પ્રોફેસર જેમ્સ વુગ્ટ અને યુનિવર્સિટી ઓફ હોંગકોંગના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ચાઓ રેન જેવા શહેરી આબોહવાશાસ્ત્રના નિષ્ણાતો ચોક્કસ શહેરી તાપમાન ડેટાની વધતી માંગ પર ભાર મૂકે છે. જોકે, તેઓ ચેતવણી આપે છે કે આવી પહેલની અસરકારકતા ડેટા સ્ત્રોતોની ગુણવત્તા અને AI તાલીમમાં ઉપયોગમાં લેવાતી પદ્ધતિઓ પર આધારિત છે.
શહેરી ગરમીના ડેટાના પરિણામો ટેકનોલોજીકલ એપ્લિકેશનોથી આગળ વધીને વ્યવહારુ શહેર વ્યવસ્થાપન અને આયોજન સુધી વિસ્તરે છે. કેટલાક ક્ષેત્રો આ માહિતીનો ઉપયોગ કરવામાં શ્રેષ્ઠ છે, જ્યારે અન્ય પાછળ છે. જેમ જેમ શહેરો આબોહવા પરિવર્તનની વધતી જતી અસરોને સંચાલિત કરવાના માર્ગો શોધવાનું ચાલુ રાખે છે, તેમ તેમ ભવિષ્યના શહેરી સ્થિતિસ્થાપકતા માટે વિશ્વસનીય ડેટા અને ઉકેલો પ્રદાન કરવામાં ટેકનોલોજીની ભૂમિકા આવશ્યક બનશે.
