પરડ્યુ યુનિવર્સિટી અને સેન્ડિયા નેશનલ લેબોરેટરીઝના સંશોધકોએ વાતાવરણીય CO₂ શોષવા માટે માટીનો ઉપયોગ કરીને એક નવીન, ખર્ચ-અસરકારક પદ્ધતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે, જે કુદરતી, વિપુલ પ્રમાણમાં સામગ્રી સાથે મોટા પાયે આબોહવા પરિવર્તન ઘટાડવાના પ્રયાસોને સંભવિત રીતે પરિવર્તિત કરે છે.
સંશોધકોએ પૃથ્વી પરના સૌથી વધુ વિપુલ પ્રમાણમાં રહેલા નેનોમટીરિયલ્સમાંના એક માટીને આબોહવા પરિવર્તન સામેની લડાઈમાં સંભવિત ગેમ-ચેન્જર તરીકે ઓળખી કાઢ્યું છે. પરડ્યુ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર ક્લિફ જોહ્નસ્ટનની આગેવાની હેઠળની એક ટીમે, સેન્ડિયા નેશનલ લેબોરેટરીઝના નિષ્ણાતો સાથે મળીને, એક અભ્યાસ પ્રકાશિત કર્યો માટી વાતાવરણમાંથી સીધા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂) ને કેવી રીતે અસરકારક રીતે શોષી શકે છે તે દર્શાવવું. આ નવીન અભિગમ આબોહવા પરિવર્તનની અસરોને ઘટાડવાના પ્રયાસોને નોંધપાત્ર રીતે વધારી શકે છે.
ધ જર્નલ ઓફ ફિઝિકલ કેમિસ્ટ્રી સી માં વિગતવાર આપેલા તારણો, પરંપરાગત પદ્ધતિઓ કરતાં વધુ કાર્યક્ષમ રીતે CO₂ શોષવા માટે માટીના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરવાની એક અનોખી પદ્ધતિ પર પ્રકાશ પાડે છે. જોહ્નસ્ટનની ટીમ, જેમાં અંડરગ્રેજ્યુએટ વિદ્યાર્થી રાયલી વેલ્શ અને સેન્ડિયાના ઘણા સંશોધકોનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે શોધ્યું કે માટીના નેનોપોર્સમાં બંધાયેલ પાણી શોષણ પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે. આ સૂચવે છે કે માટી માત્ર કાર્બન કેપ્ચર માધ્યમ તરીકે જ કામ કરતી નથી પરંતુ પાણી સાથે જોડીને શોષણ ક્ષમતામાં પણ વધારો કરી શકે છે.
આ સંશોધન વધુ ટકાઉ ડાયરેક્ટ-એર કાર્બન કેપ્ચર ટેકનોલોજી તરફ એક શક્ય માર્ગ તરીકે લોકપ્રિયતા મેળવી રહ્યું છે. માટીની વિપુલતા અને ઓછી કિંમતનું મિશ્રણ તેને મોટા પાયે એપ્લિકેશન માટે એક આકર્ષક વિકલ્પ બનાવે છે. હકીકતમાં, સેન્ડિયાના કેમિકલ એન્જિનિયર તુઆન હોએ નોંધ્યું હતું કે તેમના પ્રારંભિક તારણો, જે પ્રાયોગિક ડેટા સાથે કમ્પ્યુટર મોડેલોને એકીકૃત કરે છે, તે દર્શાવે છે કે માટી વાતાવરણીય CO₂ સ્તર ઘટાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે, આમ આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવામાં મદદ કરી શકે છે (સેન્ડિયા નેશનલ લેબોરેટરીઝ સાથે વાત કરતા).
વધુમાં, પરડ્યુ-સેન્ડિયા પહેલ કાર્બન કેપ્ચર ટેકનોલોજીમાં કુદરતી સામગ્રીની અસરકારકતાને સમર્થન આપતા પુરાવાઓના વધતા જતા સમૂહ સાથે સુસંગત છે. જ્યારે વ્યાપક રોકાણો પરંપરાગત રીતે વધુ જટિલ પદ્ધતિઓની આસપાસ કેન્દ્રિત રહ્યા છે, ત્યારે આ સંશોધન માટી જેવા સરળતાથી ઉપલબ્ધ કુદરતી સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવા તરફના એક આદર્શ પરિવર્તન પર ભાર મૂકે છે. આવી પ્રગતિઓ દૂરગામી અસરો ધરાવી શકે છે, જે વધતા CO₂ સ્તરો માટે ઝડપી અને વધુ ખર્ચ-અસરકારક પ્રતિભાવોને સક્ષમ બનાવે છે.
જેમ જેમ આબોહવા સંકટ વધતું જાય છે, તેમ તેમ કાર્બન કેપ્ચર માટે માટીના ઉપયોગ જેવા નવીન ઉકેલો પર વૈજ્ઞાનિકો અને નીતિ નિર્માતાઓ બંને દ્વારા નજીકથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે. આ સંશોધનના આશાસ્પદ પરિણામો માત્ર માટીની સંભાવનાને પ્રકાશિત કરતા નથી પરંતુ આબોહવા પરિવર્તનને સંબોધવા માટે ટૂલકીટમાં વ્યવહારુ ઘટકો તરીકે કુદરતી સામગ્રીની વધુ તપાસ માટે પણ હાકલ કરે છે. આ અભ્યાસને 2024 R&D 100 એવોર્ડ મળ્યો અને તે ચાલુ પેટન્ટ અરજીઓ માટેનો આધાર છે.
